Bilgisayar Kullanımı, Hardware, Donanım ve Teknik Bilgiler…

Bellekler - Ram, Rom, Ddr, Sd

BELLEKLER

Bellek,bilgisayarda bir programla ilgili bütün komut ve verilerin işlem görmek üzere depo edildiği, değişik işlemler sırasında oluşan ara ve sonuç bilgilerinin saklandığı kayıt ortamlarıdır.

5.1 RAM BELLEK

Bilgisayarlarda temel hafıza birimi RAM (Random Acces Memory - Rastgele EriÅŸimli Bellek)’dir. RAM’a okunur-yazılır bellek de denebilir. RAM’daki bilgilere eriÅŸim, disk ya da disketlerdeki bilgilere eriÅŸimden çok daha hızlıdır (ortalama 60,70ns). Ancak RAM’daki bilgiler geçici olarak saklanır. Sistemi kapadığınızda bilgiler yok olacağından RAM’daki bilgilerin sabit kayıt ortamlarına aktarılması gerekmektedir.

RAM’lar birbirinden tamamen bağımsız hücrelerden oluÅŸur. Bu hücrelerin herbirinin kendine ait sayısal bir adresi vardır. Her hücrenin çift yönlü bir çıkışı vardır. Bu çıkış veriyoluna (data bus) veriyolu da mikroiÅŸlemciye baÄŸlanır. Bu adresleme yöntemi ile RAM’daki herhangi bir bellek hücresine, istendiÄŸi anda diÄŸerlerinden tamamen bağımsız olarak eriÅŸilebilir. Ä°ÅŸte Random Acces Memory adı da buradan geliyor. RAM’da doÄŸrudan-doÄŸruya istenen kayıda ya da hücreye eriÅŸilebilir.

RAM’ları SRAM (SIMM-Statik Ram) ve DRAM (Dynamic Ram) olarak ikiye ayırabiliriz.

DRAM ‘lar üzerlerindeki kapasitörlerin elektriksel olarak yüklü olup olmamasıyla bilgiyi temsil ederler.

SRAM’lar ise bir dizi anahtar (açılıp kapanan - kapılar) olarak düşünülebilir.

Simm RAM’lar 256KB, 1MB, 4MB, BMB, l6MB ve 32MB’lik olarak üretilmiÅŸlerdir.

Bir SIMM RAM modülü 8 adet RAM yongasından meydana gelir. Yongalar genelde 44256 adıyla bilinen DIP RAMdır. 44256′lık yongaların her biri 128KB’tır. Ancak SIMM RAM modüllerinin bir çoÄŸunda dokuzuncu bir DipRAM Yongası vardır. Bu yonga “parity biti” (eÅŸlik biti) olarak adlandırılır. Bu bit, belleÄŸe saklanan bir bayt bilginin doÄŸru saklanıp saklanmadığını kontrol etmek için kullanılan bir yongadır. Bazı SIMM modüllerinde “51000″, “441000″ yongası da kullanılır. 8 adet yonga olmasının nedeni ise, simm üzerinde bir yongaya bir bit gelecek ÅŸekilde yerleÅŸir ve bu ÅŸekilde sistem bir baytlık bilgiyi istediÄŸinde sekiz yonga birleÅŸip 1 baytı oluÅŸturur. 1MB’lık RAM modülleri son yıllarda “4240″‘lık 3 adet RAM yongası kullanarak da üretilmekte. 3. RAM yongası yine parity bit’i yongasıdır. AÅŸağıda SIMM RAM Modüllerindeki yongalar gösterilmiÅŸtir.

8 adet 44256′lık Ram yongası 2 adet 4240 yongasına eÅŸittir.

RAM’ların hızına gelince, bu da bir yonganın bir bit bilgiyi iÅŸlemciye yollama zamanına baÄŸlı olarak ölçülmektedir. Birimi ise nano saniye (ns)’dir. Ortalama RAM hızları, 60-70ns’dir.

Bir PC’de RAM belleklerin kullanım alanlarına göre incelenmesinde, üç tür bellek tipiyle karşılaşılır.

- Geleneksel Bellek (Conventional Memory): 1 MB’a kadar olan bellektir. 1MB’lık bellek bölümünün, 384KB’lık kısmı VideoRam, AdaptörRom, EMS Window RAM ve ana kart üzerindeki BlOS için kullanılmaktadır. 640KB’lık kısmından da geleneksel bellek olarak yararlanılmaktadır.

- Uzatılmış Bellek (Extended Memory): 1MB’ın üstündeki bellektir. Uzatılmış bellek sınırı 80286′larda l6MB’a, 80386 ‘larda 4 GB’a kadar çıkmaktadır.

- Genişletilmiş Bellek (Expanded Memory): Genişletilmiş bellekten normal bellek gibi değil, ancak veri depolayıcısı olarak yararlanılabilmektedir. 832-896KB arasındaki pencere, video RAM üzerinde kaldığından, DOS buraya ulaşamamakta, dolayısıyla da buraya gerçek program depo edilememektedir

Bu baÄŸlantı tekniÄŸi, bellek sayfalaması olarak, ana bellekteki 16KB’lık pencere dilimleri de fiziksel sayfa olarak tanımlanmıştır.

64KB’lık pencereden, geniÅŸletilmiÅŸ belleÄŸin 32MB’lık alanına, geniÅŸletilmiÅŸ bellek yöneticisi (Expanded Memory Manager -EMM) tarafından ulaşım saÄŸlanmıştır.

5.2 ROM BELLEK

ROM bellek, Read Only Memoıy, yani, Sadece Okunur Bellek anlamına gelmektedir. Bu bellek türünde bilgiler kalıcı olarak ROM yongasının içine kopyalanmıştır. Bu nedenle deÄŸiÅŸtirilmeleri olanaklı deÄŸildir. Ancak içerisinde geçici olarak deÄŸiÅŸtirilebilecek bölümler de vardır. ROM’un görevlerinden birisi, bilgisayarın hiç silinmeyen temel sistem bilgilerini içermesidir. Ya da bir çevre birimine görevini bildiren iÅŸlevlere ve yazılıma sahiptir.

ROM’lar RAM belleklere göre veri aktarma hızı ve kapasite yönünden çok düşüktürler. Bu nedenle geliÅŸtirilmiÅŸ olan Shadow RAM (gölge hafıza) tekniÄŸi yardımıyla, bilgisayar boot (açılış) sırasında RAM bellek üzerinde Shadow RAM adıyla bir alan oluÅŸturur ve ROM’daki bilgilerin (lutin bilgiler) bir kısmı bu alana aktarılır. Daha sonra bilgisayar bu bilgilere gereksinim duyduÄŸunda ROM bellek yerine daha hızlı olan RAM bellek birimlerinden yararlanır.

ROM’lar genel olarak dört gruba ayrılır. Bunlar;

MPROM (Masceble Programınable Read Only Menıory / Maske Programlı Rom Bellek)

PROM (Prog

rammable Read Only Memory / Programlanabilir Rom Bellek)

Kullanıcı tarafından, Rom Programlayıcı adı verilen özel bir devre ile programlanabilir. Ancak bu işlem bir kere yapılabilir. Daha sonra değiştirilemez.

EPROM (Erasable Programmable Read Only Memory / Silinebilir Programlanabilir Rom Bellek):

PROM belleğe benzer. Ondan farkı silinebilmesi ve yeniden programlanabilmesidir.

Silme işlemi ultraviole ışınları ile yapılır. Işın, koruyucu gövde üzerindeki quartz ile kapatılmış küçük bir pencereden verilir.

EAROM Ve EEROM (Electirically Alterable Read Only Memory & Electrically Erasable Rom / Elektriksel Yolla DeÄŸiÅŸtirilebilir Rom Bellek):

En iyi ROM türüdür. Devrede iken elektriksel yolla deÄŸiÅŸtirilebilir veya silinebilir. Bunun EPROM’a göre en önemli üstünlüğü bir bölümünün silinebilmesidir.

Bir PC’nin en temel iÅŸlemleri yapabilmesini tanımlayan ROM bellek ise BIOS olarak adlandırılmıştır.