Ses Kartı, Ethernet Kartı, SCSI Ara Birimi ve Joistik Nedir? Kurulum ve Montajları
July 31, 2007 – 1:53 amETHERNET KARTLARI
Ethemet kartları network sistemlerinde kullanılan bilgisayarlar (terminaller ve ana bilgisayarlar) arasındaki iletiÅŸimi saÄŸlayan devrelerdir. Ethernet kartlar 8, 16 ve 32 bit’lik olabilmektedir.
11.1.1 BÖLÜMLERİ
şekilde de göriildüğü gibi, ethemet kartları çeşitli bölümlerden oluşmaktadır. Bu bölümler aşağıda açıklanmaktadır.
UTP (Unshielded Twisted Pair) Port
Bir kablo bağlantı çeşididir.
Bu kablo yardımıyla yapılan, bilgisayarlar arası bağlantı Ana bilgisayara bağlı dağıtıcı aygıtlar (multiplexer) yardımıyla terminallere dağıtılır.
Led Indicators
Bu ışıklar(led) yardımıyla giden-gelen veriler /çakışma /kablo kopukluğu gibi durumlar gözlenir.
Socket For Optional BootROM
Sistemin ethernet kart üzerine takılan bir ROM devre yardımıyla açmasını (ana bilgisayara baÄŸlanması) saÄŸlayan BootROM’ un takıldığı yuva.
BNC Port
BNC yaygın olarak kullanılan bir bağlantı çeşididir. Kısa mesafelerde kullanılır ve ucuzdur.
Çeşitli bilgisayarların aynı hat üzerinden seri olarak bağlanmasını sağlar.
Jumper ayarları
Ethernet kartlar üzerinde çeşitli jumper ayarları bulunmaktadır. Bu jumper ayarları ; BootROM seçimi, kablo mesafesi, IRQ, I/O base adress v.b ayarlamalar içindir. Bazı ethernet kartlarda jumper bulunmamaktadır. Yapılacak ayarlamalar, kartla birlikte gelen bir setup yazılımı yardımıyla yapılır.
11.1.2 ETHERNET KARTLARININ MONTAJI
Ethernet kartının montajı, herhangi bir kartm montajı kadar kolaydır.
1. ADIM: Jumper ayarlarmın yapılması.
EÄŸer ethernet kartınız Jumper’li ise bazı jumper ayarları yapmanız gerekebilir. Jumper seti gerektiren durumlar;
1- Ethernet kartı takılan terminalin Sabit disk’ten, ya da disketten deÄŸil de BootROM’dan açılı, yapması istenebilir. Bunun için, ethemet kartınıza uygun (genelde NE2000′dir) bir BootROM takarak, üzerindeki jumperları BootROM olarak ayarlamalısınız.
2- Sisteminizde dahili modem benzeri bir aygıt varsa, ethernet kartın IRQ(kesme) ve I/O BASE adreslerini ayarlamanız gerekecek.
3- Bazı echernet kartları üzerinde kablo mesafesini ayarlamak için bir jumper bulunabilir. Bu jumper yardımı ile kablo mesafesi ayarlanır.
2. ADIM: Uygun yuva belirlendikten sonra, kartın takılması. Ethernet kartınızı 8, 16 ya da 32 bitlik olmasına göre bir yuva belirleyip takınız.
3. ADIM: Vidaların takılması.
Kartınız yuvaya tam olarak oturttuktan sonra vidasını takıp sağlamlaştırın. Daha sonra kasa kapağını kapatabilirsiniz.
11.2 SCSI ARABÄ°RÄ°MÄ°
SCSI (Small Computer System Interface), bir disk arabiriminin ötesinde çok çeÅŸitli çevre biriınlerini denetleyen bir aygıt yöneticisidir. SCSI, kendi üzerindeki BIOS yardımı ile bilgisayarın BIOS’undan bağımsız olarak çeÅŸitli çevre birimlerini yönetmektedir. SCSI, CD-ROM, Sabit Disk, Disket Sürücü, Teyp Yedekleme Birimi gibi ard arda baÄŸlanmış 7 adet aygıtı denetleyebilir.
11.2.1 SCSI ARABÄ°RÄ°MÄ°NÄ°N MONTAJI
SCSI arabiriminin montajı, diğer arabirimlere göre daha zordur.
1. ADIM:
SCSI arabiriminin kaç bitlik olduğuna göre (8,16 ya da 32), onu takacağınız genişleme yuvasını belirleyiniz. Ancak 8 bitlik kartlar anık pek kullanılmamaktadır. Büyük olasılıkla 16 bitlik bir kart olacaktır. Bu kartı 16 bitlik bir genişleme yuvasına takınız.
2. ADIM:
SCSI karta baÄŸlayacağınız birimlerin her birine, “ID number” olarak adlandırılan ve 0′dan 7′ye kadar deÄŸer alabilen sayılar atanmaktadır. SCSI arabirimi, standart olarak 7 deÄŸeri ile gelir. DiÄŸer taraftan, SCSI arabirimine baÄŸlanan birimler ise, 0 veya 1 atanmış olarak bulunmaktadır. Bu numaraları SCSI kartı üzerindeki jumper’ları kullanarak deÄŸiÅŸtirebilirsiniz.
3. ADIM:
Kart ile birlikte gelen ve SCSI birimleri ile iletişimi sağlayacak olan kabloları karta takın.
4. ADIM:
Eğer SCSI arabirimini disket sürücü için de kullanacaksanız, ya disket sürücü kontrol kartını iptal ederek SCSI üzerindekini (Floppy Disk Connector) kullanacaksınız, ya da eski kontrol kartınızı kullanmaya devam edeceksiniz. SCSI üzerindeki sürücüyü jumperlardan kapatın.
5. ADIM:
SCSI arabirimine taktığınız kabloları, ilgili birimlere bağlayın.
6. ADIM:
SCSI arabirimleri genellikle 0 numaralı aygıttan boot (açılış) etmenize izin verirler. Bu yüzden açılış yapacak aygıtı 0 olarak numaralandırın. Sonraki aygıtları da 1′den itibaren numaralandırın.
7. ADIM:
Son olarak, son SCSI biriminizdeki “Terminating Resistors / Sonlandırma Direnci” olarak adlandırılan ve baÅŸka SCSI biriminin olmadığını ifade eden jumper’ı kapatınız.
Her SCSI biriminin arkasında bir SCSI çıkışı bulunmaktadır. Bu çıkış yardımıyla, harici aygıtların bağlanması sağlanmaktadır. (External SCSI Connector). Örneğin, harici CD-ROM sürücü.
SCSI arabiriminin yukarıda anlatılan montajı sırasında, elinizdeki kartla ilgili ayrıntılar için kullanım kılavuzundan mutlaka yararlanın. Çünkü, her SCSI birimi, üreticisine göre çeşitli farklılıklar içermektedir.
SES KARTLARI ve JOYSTICK
12.1 SES KARTLARI
Ses kartları, PC’lerde bir zamanların beeP sesinin ötesinde, olaÄŸanüstü sesler sunabilen kartlardır. PC hoparlöründen çıkan basit sistem sesleri de ses kartları yardımıyla yükseltilebilir. Ses kartlarının harici hoparlörleri bulunmaktadır
Ses kartları, genel olarak 8 ve 16 bitlik olabilmektedir. Bunlara Sound Blaster ve Sound Blaster16 örnek verilebilir. 32 bitlik ses kartları da bulunmaktadır.
Her alanda olduÄŸu gibi bu alanda da çeÅŸitli standartlar vardır. Ses kartınız Sound Blaster ise hiçbir uyum problemi çıkarmadan kullanılabilir. Hemen hemen tüm bilgisayar programları Sound Blaster’ı desteklemektedir. Sound Blaster’dan sonra gelen ses kartı standardı ise Adlib’dir.
Bu ikisinin dışında. D/A, Covox Speech Thing. Disney Sound Source ve Roland gibi çeşitli ses kartı standartları da vardır.
Ses kartları, PC’lerin birkaç ses çıktısı verebilen özel ses birimleri haline gelmiÅŸtir. Ayrıca bir mikrofon yada bir müzik aygıtından girilecek sesler bilgisayar üzerine iÅŸlenebilir. Çıkış güçleri ortalama 3-5 Watt arasındadır.
Gelişmiş ses kartları yardımı ile bilgisayara sesle kumanda etme olanağı da ortaya çıkmaktadır. Sound Blaster16 Pro ile gelen bir yazılım yardımı ile windows ortamında tüm komutlar sesli olarak verilebilir. Ancak bir sesin tanımlanması hiçte kolay değildir. Örneğin bir komutun, komutu veren kişinin çok farklı şekillerde o komutu tekrar etmesi gerekmektedir. Ancak gelişmekte olan teknoloji bu sorunları aşarak, bilgisayarların sesli kontrol edileceği günleri müjdelemektedir.
Ses kartları, geliÅŸen oyunlar ve windows’un sunduÄŸu olanaklar ile birlikte bir PC için vazgeçilmez olmaktadır. Ses kartları ile birlikte video / grafik uygulamalarının geliÅŸmesi ile multimedia kavramı doÄŸmuÅŸtur.
Multimedia, (çoklu ortam) metin, ses, grafik ve video’nun bir arada kullanılmasıdır. Multimedia, yakın vadede bir PC için vazgeçilmez bir standart halini almaktadır.
12.1.1 SES KARTLARININ MONTAJI
Diğer tüm kartlarda olduğu gibi, ses kartlarında da öncelikle kaç bitlik olduğuna dikkat etmek gerekir.
1. ADIM:
Ses kartınız 8 bitlik bir kart ise, 8 bitlik bir genişleme yuvası 16 bitlik bir kart ise 16 bitlik bir genişleme yuvasına ihtiyacınız olacaktır.
2. ADIM:
Kartı hangi yuvaya takacağınızı belirledikten sonra, bu işlemi dikkatlice gerçekleştirin.
Eğer sisteminizde standart I/O kartı dışında bir kart (tarayıcı arabirimi, tele sekreter kartı vb.) bulunmuyorsa, herhangi bir jumper ayarlamasına gerek kalmadan ses kartınızı kolayca sisteme adapte edebilirsiniz.
Çoğu ses kartı, PC_SPK olarak adlandırılan bir girişe sahiptir. Bu giriş, bilgisayar hoparlörüne gelen seslerin, ses kartı aracılığıyla hoparlörlerden çıkmasını sağlar.
3. ADIM:
Önce ses kartının kılavuzuna bakarak, ses kartındaki girişi tespit edin.
4. ADIM:
Anakart üzerinde bulunan speaker çıkışını, ses kartındaki ilgili yere bağlayın.
5. ADIM:
Ses kartlarının çoğunda bir joystick (oyun çubuğu) bağlantısı bulunmaktadır. Eğer bilgisayardaki başka kartlarda da joystick bağlantısı varsa, bu iki bağlantı büyük olasılıkla çakışacaktır. Bu çakışmayı engellemek için, ses kartı üzerinden bir jumper ayarlaması gerekir.
Ses kartının kullanım kılavuzunu inceleyerek bu ayarları yapın.
6. ADIM:
Bu ayarlamalardan sonra, ses kartına, üzerinde yazan ya da kılavuzunda gösterilen yere hoparlörleri takın.
7. ADIM:
Son olarak ta ses kartınızla birlikte gelen yazılımları sisteme yükleyin.
Kaliteli birçok ses kartında, kartın doğru olarak kurulup kurulmadığını test eden yazılımlar vardır. Bu yazılımlardan mutlaka yararlanın.
JOYSTICK
Bilgisayardaki bazı oyunların rahat ve gerçeğe daha yakın kontrol edilmesine yarayan bir aygıttır. Oyun çubuğu olarak ta bilinir.
Bir bilgisayara iki joystick bağlanarak bir oyunu iki kişinin karşılıklı oynaması sağlanabilir.
Bilgisayara bağlanması çok kolaydır. Bir joystick bağlantısı için, I/0 kartı üzerinde bulunan game port kullanılabilir. Ayrıca birçok ses kartı üzerinde de bir game port vardır.
İki joystick bağlanması durumunda ise iki adet joystick bağlantısına olanak tanıyan 8 bitlik bir joystick arabirimi kullanılmalıdır.
Burada game port ile ilgili bir durumu belirtmek gerekmektedir. Ses kartı ve I/O kartı üzerinde aynı anda game port bulunması durumunda bir çakışma olabilir. Bu nedenle joystick sağlıklı çalışmaz. Bu sorun ses kartı ya da I/O kartı üzerindeki game port devre dışı bırakılarak çözülebilir. Bu işlem için ses kartı ve I/O kartı kullanıcı kılavuzundan yararlanın.
Ses kartları üzerindeki game port, aynı zamanda MIDI girişi olarak ta kullanılmaktadır.
12.3 MIDI
Müzik enstrümanları sayısal arabirimidir. Bilgisayar ve ses sentezcilerinin aralarında haberleşmelerini sağlayan bir protokoldür. Gidip gelen mesajlar örneklenmiş ses değil, hangi notanın çalınacağı, enstrüman sesinin ne olacağı gibi bilgilerdir. Bu mesajlar sayısal olarak iletilir.
