Ram Uyumu ve UygunluÄŸu
Dual Channel Nedir?
Anakartınızın RAM slotlarının iki farklı renkte kodlandığını farketmiÅŸsinizdir. EÄŸer iki modulü aynı renge(slot çiftine) gelecek ÅŸekilde yerleÅŸtirirseniz RAM’leriniz dual channel modunda çalışacaktır. Tüm DDR/DDR2 modüller dual channel modda çalıştırılabilirler. Bu RAM’lerin ayrıca sahip oldukları bir özellik deÄŸildir. Piyasada DUAL-KIT adı altında modüller satılmasının nedeni nedir o zaman? Bunlar donanım bilgisi kısıtlı acemi kullanıcılar için düşünülmüştür.(ülkemizde de sanki RAMin kendi özelliÄŸi Dual Channel olmasıymış gibi lanse edilerek satıldığına çokca ÅŸahit olmaktayız.)
Durum ÅŸu ki; Bazı anakartlar Bank 1 ve Bank 2 ‘de farklı kapasite ve farklı hızlarla eÅŸleÅŸtirilmiÅŸ olmak üzere hala RAMleri Dual Channel olarak çalıştırabilirler. RAM’lerin hızlarında fark varsa, düşük olanın hızında çalışırlar. Ama pek çok kart yalnızca özdeÅŸ hızlardaki RAMleri Dual modda çalıştırıbilirler. (bu denetleyicinin adresleme yeteneÄŸi ile ilgili bir durum) Bunun yanında eÅŸleÅŸtirilmiÅŸ slot çiftinin birinde iki adet 512MB, diÄŸerinde iki adet 1Gb takılı olması Dual Channel çalışmaya hiçbir ÅŸekilde engel teÅŸkil etmez. Aslında tek bir slot çifti içinde boyutun önemi yok. Yani 512MB ve 256MB teorik olarak birlikte Dual Channel çalışabilirler. Asıl önemli olan hız ve zamanlama deÄŸerleridir. Ama RAMlerin kapasitesine ve modellerine göre genellikle zamanlama özellikleri deÄŸiÅŸebiliyor ve bu durum sorun oluÅŸturubiliyor. Kartınız farklı hızlardaki modülleri birlikte DUAL CHANNEL çalıştırmaya müsaitse RAMler arası hız farkı bu bakımdan bir sorun oluÅŸturmaz. Elinizdeki tek bir modülü sadece ikinci bir modülle desteklemek ister ve hala Dual Channel çalışsın derseniz ve de iÅŸinizi garantiye almak isterseniz, o zaman elinizdekiyle özdeÅŸ hıza ve zamanlamalara sahip bir modül edinmeniz gerekir. Markanın aynı olması falan hiçbir ÅŸekilde gerekmez. Hız ve zamanlama deÄŸerlerinin özdeÅŸ olduÄŸundan emin olun yeter. Ben uÄŸraÅŸamam hızla da zamanlamayla da diyorsanız DUAL KITleri sizin için paketlemiÅŸler.
Benim derdim DUAL CHANNEL değil, yeni takacağım RAM öncekiyle birlikte çalışır mı çalışmaz mı onu belirtin bu bana yeterli diyorsanız;
Aynı teknolojiye ve aynı form faktörüne sahip tüm RAMler, bir önceki versiyonuyla uyumlu şekilde çalışabilecek şekilde üretilirler. (Aslında bu bilgisayar dünyasının bütünü için de geçerlidir.)
Yani SD RAM standardında PC133 (133MHz) RAMler, PC100 (100MHz) RAMlerle birlikte çalıştırılabilirler. Siz müdahale etmediÄŸiniz sürece otomatik olarak düşük olanın hızında yani 100MHz’de çalışacaklardır. Anakartınız ve bilginiz müsaade ediyorsa yüksek olanın hızında, hatta ikisini birden(çok kaliteli RAMlere ve ÅŸansa sahipseniz) daha da yüksek bir hızda dahi çalıştırabilirsiniz.
Tüm DDR RAMler birbirleriyle geriye dönük olarak uyumludur.(Anakartlar da aynı ÅŸekilde bellekleri bu ÅŸekilde desteklerler. DDR400 RAM, DDR33 RAMle yukarıdaki mantık çerçevesinde uyumlu olarak çalışacağı gibi; DDR400 çalıştıran anakart, DDR333′ü de çalıştırır demek oluyor yani)
Fakat DDR2 RAMler ve DDR RAMler bir arada çalıştırılamaz. Öncelikle form bakımından bu iki standart birbirinden farklıdır. DDR2 slotlu bir karta DDR RAM takamazsınız. Sonra I/O tampon frekanslarının iÅŸleyiÅŸi(DDR2 veri hattı başına 4bitlik prefetch saÄŸlarken, DDR 2bitlik, SD 1bitlik saÄŸlar), voltaj deÄŸerleri farklıdır falan filan… (iki tür slota birden sahip olan gereksiz(bence) geçiÅŸ dönemi kartları vardır; ama bunlarda da aynı slot/socket anakartların aynı anda iki iÅŸlemciyi birden çalıştıramaması gibi aynı anda iki farklı bellek türünü çalıştırımazsınız. Tek bir anda tek bir bellek türünü çalıştırabilirsiniz.)
Fazla bilgi(aslında fazla sayılmaz ya) göz çıkarmaz diyerek ÅŸimdi ucundan teoriye gireyim biraz: Dual Channel özelliÄŸi RAMden bağımsızdır. Tüm DDR/DDR2 RAMler anakartınızda ya da iÅŸlemcinizde(AMD sistemlerde) bulunan bellek denetleyecilerine baÄŸlı olarak DUAL CHANNEL çalışırlar ya da çalışmazlar. Yani burda belirleyici olan denetleyicidir, RAMlerin kendi deÄŸil. Intel sistemlerde denetleyici anakartta bulunur ve bugün neredeyse standart hale gelmiÅŸtir. AMD sistemlerde denetleyici iÅŸlemcide bulunur. AMD Athlon 64 soket 754 serisi ve öncesinde bu denetleyici bulunmazken, soket 939 ve sonrası için bu durum AMD’de de standart hale gelmiÅŸtir.
Peki DUAL CHANNEL aslında nedir? Bellek denetleyicisinin Modüllerdeki 64bitlik iki veriyolunu da kullanabilir kılması ve RAMden işlemciye giden bandgenişliğini 128bite çıkarmasıdır. Bu durum, performansta her ne kadar iki kat olmasa da hissedilir bir artışa neden olur. (%10/20 kadar)-Bugün yeryüzünde böyle bir artış için donanımlarının ömrünü kısaltmayı, daha kötü durumda yakmayı dahi göze olan milyonlarca insan varken hiç de fena değil.
Peki Dual Chanel, Single’a göre neden iki kat hızlı deÄŸil? Çünkü ikiye çıkan aslında yeriyolu hızı deÄŸil, yolun geniÅŸliÄŸi. Yolun geniÅŸliÄŸi gerektiÄŸinde daha fazla arabayı aynı anda taşımaya elveriyorsa bile bu arabaların daha hızlı gitmesini(aslında taşınmasını demek lazım, çünkü yoldan ziyade kayan band benzetmesi daha mantıklı- öyle ya neden bandwidth demiÅŸler sanki) gerektirmez.
Bu kadarı salt uyumdan söz eden bir başlık için yeterli. Bellekler üzerine daha kapsamlı bir yazı hazırlama vadedilmek suretiyle bu yazı burada üç noktalanır.
HardwareGeek den Alıntıdır.
Tags: Ram Uyumu